Dossier collageen deel 1 : wat is collageen

Iedereen wil er zijn leven lang zo goed mogelijk uitzien, met een mooie huid en weinig rimpels. In de  beauty- en reclamewereld spelen ze daar handig op in. Er worden volop crèmes, producten en maskers aangeboden en er wordt kwistig gestrooid met allerlei anti-aging termen. Collageen is er daar een van. Iedereen weet dat collageen belangrijk is voor de huid, maar waarom eigenlijk? Wat is het juist en wat doet het in onze huid?

 

Onze huid onder de loep

In de dermis bevindt zich een gelei-achtige massa, de extracellulaire matrix. Daarin bevinden zich voornamelijk:

  • Collageen (verantwoordelijk voor de stevigheid van de huid)
  • Elastine (verantwoordelijk voor de rekbaarheid van de huid)
  • Hyaluron (verantwoordelijk voor het vocht in de huid)
  • Fibroblasten (zorgen voor de werking vanalle elementen in de extracellulaire matrix)

Collageen

Collageen is een lijmvormend eiwit dat van nature voorkomt in verschillende delen van ons lichaam. Je vindt het bijvoorbeeld in je botten, pezen, kraakbeen, tanden en bindweefsel.  In de huid is het, samen met elastine, verantwoordelijk voor stevigheid en elasticiteit.

Collageen en elastine zijn fijne strengen in de dermis, die de epidermis als het ware ondersteunen en zo de huid mooi glad houden. Een jonge huid heeft een enorm netwerk van deze strengen. Vanaf het vijfentwintigste jaar worden er minder aangemaakt. De strengen verminderen in aantal en langzaam aan ontstaan de eerste fijne lijntjes. Na de menopauze neemt de productie nog sneller af.  De resterende collageen- en elastinevezels zijn niet talrijk genoeg om de huid nog voldoende te ondersteunen. Met als resultaat diepere rimpels en hangende huid.

 

Fibroblasten en fibrocyten

Fibroblasten zijn cellen in de dermis die collageen aanmaken. Naarmate we ouder worden, worden ze inactief. We noemen ze dan fibrocyten. In deze slapende toestand valt ook de aanmaak van collageen stil en verslapt onze huid. We moeten de fibroblasten tijdig activeren en stimuleren opdat ze collageen blijven aanmaken. Dit kan op allerlei manieren, bvb. needling, laser, …  maar ook door voedingssupplementen.

 

Versnelde afbraak van collageen voorkomen

De vermindering van collageen en elastine is een natuurlijk proces dat samenhangt met de leeftijd. Sommige factoren versnellen dat proces.

  • Roken, drugsgebruik en vervuiling : anti-oxidanten verdedigen ons tegen vrije radicalen die onze huid schade toebrengen. Sigarettenrook, ook van passief roken, en vervuiling doen net het omgekeerde.
  • UV : de zon bezorgt ons rimpels. Dat heb ik in een ander artikel uitvoerig besproken. Door het gebruik van een breedspectrum zonnebrandcrème kunnen we ervoor zorgen dat de stralen het collageen niet kunnen afbreken.

lees ook : De vijf voornaamste oorzaken van vroegtijdige veroudering

lees ook : UV-stralen en onze huid

  • Suiker : snelle suikers zetten zich vast op het collageen en elastine. Hierdoor verharden de strengen en breken ze af. Dit proces noemen we glycatie.

 

Enkele weetjes

Een donkere huid heeft meer en grotere fibroblasten dan een lichtere huid, de cellen die verantwoordelijk zijn voor het aanmaken van collageen. Daarom ontwikkelen mensen met een donkere huid minder snel rimpels.

Een mannenhuid heeft meer collageen dan een vrouwenhuid. Maar ook bij hen begint de afbraak ervan al rond hun dertigste. En aangezien mannen minder aandacht besteden aan huidverzorging, verliezen ze hun voorsprong al snel.

 

Conclusie

We kunnen vroegtijdige huidveroudering voorkomen door te stoppen met roken, door ons goed te beschermen tegen de zon en door te letten op wat we eten en de suikerinname te beperken. Daarnaast kunnen we de collageenproductie gaan stimuleren op verschillende manieren. Welke, dat lees je in een volgend artikel.